Ta strona używa plików cookie!
close

Sprawy dzieci i młodzieży

Data dodania: 30 lipca 2015 r.
Poniżej przedstawiamy najważniejsze informacje dotyczące przepisów związanych z postępowaniem wobec nieletniego, podejrzanego o popełnienie czynu karalnego.
Postępowanie w sprawie nieletniego.
Podstawowym aktem prawnym w sprawach nieletnich jest Ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich (z dnia 26 października 1982 roku). Pojęcie nieletniego zawarte jest w art. 1 ustawy.
Nieletni, to osoba, która:
- nie ukończyła lat 18 (w zakresie zapobiegania i zwalczania demoralizacji),
- ukończyła lat 13, a nie ukończyła lat 17 (w zakresie postępowania o czyny karalne),
- nie ukończyła lat 21 (w zakresie wykonywania środków wychowawczych lub poprawczych).
Wobec osoby nieletniej, która popełniła czyny karalne, Policja w toku wykonywanych czynności służbowych ma prawo między innymi do:
1) legitymowania,
2) przeszukania,
3) zatrzymania,
4) przesłuchania.
Legitymowanie ma na celu przede wszystkim:
Identyfikację osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa lub wykroczenia,
Ustalenie świadków zdarzenia powodującego naruszenie bezpieczeństwa lub porządku publicznego,
Wykonanie polecenia wydanego przez sąd, prokuraturę, organy administracji rządowej i samorządu terytorialnego,
Identyfikację osób wskazanych przez pokrzywdzonych jako sprawców przestępstw lub wykroczeń,
Poszukiwanie osób zaginionych lub ukrywających się przed organami ścigania albo wymiarem sprawiedliwości.
Przeszukanie (zgodnie z art. 219 K.P.K.)
Art. 219.
§ 1. W celu wykrycia lub zatrzymania albo przymusowego doprowadzenia osoby podejrzanej, a także w celu znalezienia rzeczy mogących stanowić dowód w sprawie lub podlegających zajęciu w postępowaniu karnym, można dokonać przeszukania pomieszczeń i innych miejsc, jeżeli istnieją uzasadnione podstawy do przypuszczenia, że osoba podejrzana lub wymienione rzeczy tam się znajdują.
§ 2. W celu znalezienia rzeczy wymienionych w § 1 i pod warunkiem określonym w tym przepisie można też dokonać przeszukania osoby, jej odzieży i podręcznych przedmiotów.
Zatrzymanie i umieszczenie nieletniego w Policyjnej Izbie dziecka
(zgodnie z art. 32g Ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich)
§ 1. Jeżeli jest to konieczne ze względu na okoliczności sprawy, Policja może zatrzymać, a następnie umieścić w policyjnej izbie dziecka nieletniego, co do którego istnieje uzasadnione podejrzenie, że popełnił czyn karalny, a zachodzi uzasadniona obawa ukrycia się nieletniego lub zatarcia śladów tego czynu, albo gdy nie można ustalić tożsamości nieletniego.
§ 2. Uprawnienia Policji do zatrzymania nieletniego przysługują także Straży Granicznej, w zakresie jej właściwości.
§ 3. Zatrzymanego nieletniego informuje się natychmiast o przyczynach zatrzymania oraz przysługujących mu prawach, w tym o prawie do skorzystania z pomocy adwokata, prawie do odmowy składania wyjaśnień lub odpowiedzi na poszczególne pytania i prawie złożenia zawiadomienia na czynności naruszające jego prawa. Nieletniego należy niezwłocznie przesłuchać. Nieletniemu, na jego żądanie, umożliwia się nawiązanie kontaktu z rodzicem albo opiekunem lub adwokatem.
§ 4. Z zatrzymania nieletniego sporządza się protokół, zawierający w szczególności określenie miejsca, daty, godziny i przyczyny zatrzymania.
§ 5. Policja niezwłocznie zawiadamia rodziców albo opiekuna nieletniego o zatrzymaniu. Zawiadomienie przekazywane rodzicom albo opiekunowi nieletniego powinno zawierać informacje, o których mowa w §3.
§ 6. O zatrzymaniu nieletniego należy niezwłocznie, nie później jednak niż w ciągu 24 godzin od chwili zatrzymania, zawiadomić właściwy sąd rodzinny.
§ 7. Zatrzymanego nieletniego należy natychmiast zwolnić i przekazać rodzicom albo opiekunowi, jeżeli:
1) ustanie przyczyna zatrzymania;
2) poleci to sąd rodzinny;
3) nie został zachowany termin, o którym mowa w § 6;
4) w ciągu 48 godzin od chwili zatrzymania nieletniego nie ogłoszono nieletniemu postanowienia o umieszczeniu w schronisku dla nieletnich lub tymczasowym umieszczeniu w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, rodzinie zastępczej zawodowej albo w zakładzie leczniczym, o którym mowa w art. 12.
§ 8. Nieletni w razie ogłoszenia mu postanowienia, o którym mowa w § 7 pkt 4, może przebywać w policyjnej izbie dziecka przez czas niezbędny do przekazania go do właściwej rodziny zastępczej zawodowej lub do właściwego zakładu leczniczego, ośrodka lub schroniska, nie dłużej jednak niż przez dalszych 5 dni.
§ 9. W policyjnej izbie dziecka można również umieścić nieletniego zatrzymanego w trakcie jego samowolnego pobytu poza schroniskiem dla nieletnich albo poza młodzieżowym ośrodkiem wychowawczym lub zakładem poprawczym na czas niezbędny do przekazania nieletniego do właściwego schroniska, ośrodka lub zakładu, nie dłużej jednak niż na 5 dni.
Przesłuchanie nieletniego przez Policję (zgodnie z art. 32f Ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich)
Przesłuchanie nieletniego przez Policję odbywa się w obecności rodziców, którym przysługuje władza rodzicielska, albo opiekuna lub obrońcy nieletniego, a jeżeli zapewnienie ich obecności byłoby w danym wypadku niemożliwe, należy wezwać wskazaną przez nieletniego osobę mu bliską, przedstawiciela szkoły, do której nieletni uczęszcza, asystenta rodziny, koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej lub przedstawiciela organizacji społecznej, do której zadań statutowych należy oddziaływanie wychowawcze na nieletnich lub wspomaganie procesu ich resocjalizacji.
Należy pamiętać, że zgodnie art. 4. Ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich:
§ 1. Każdy, kto stwierdzi istnienie okoliczności świadczących o demoralizacji nieletniego, w szczególności naruszanie zasad współżycia społecznego, popełnienie czynu zabronionego, systematyczne uchylanie się od obowiązku szkolnego lub kształcenia zawodowego, używanie alkoholu lub innych środków w celu wprowadzenia się w stan odurzenia, uprawianie nierządu, włóczęgostwo, udział w grupach przestępczych, ma społeczny obowiązek odpowiedniego przeciwdziałania temu, a przede wszystkim zawiadomienia o tym rodziców lub opiekuna nieletniego, szkoły, sądu rodzinnego, Policji lub innego właściwego organu.
§ 2. Każdy, dowiedziawszy się o popełnieniu czynu karalnego przez nieletniego, ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym sąd rodzinny lub Policję.
§ 3. Instytucje państwowe i organizacje społeczne, które w związku ze swą działalnością dowiedziały się o popełnieniu przez nieletniego czynu karalnego ściganego z urzędu, są obowiązane niezwłocznie zawiadomić o tym sąd rodzinny lub Policję oraz przedsięwziąć czynności niecierpiące zwłoki, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów popełnienia czynu.